افسردگی فصلی یا پاییزی چیست ؟ & | بیماری

: افسردگی فصلی یا پاییزی چیه ؟

«مشکل خلقی فصلی» یا   disorder affective seasonal یه اصطلاحه که در اصل واسه توصیف یه جور از افسردگی به کار می رفت که به طور منظم در وقت خاصی از سال( گفته می شد به دلیل افزایش فشار به وجود اومده به وسیله کار) بروز می کرده. الان این اصطلاح واسه نوع خاصی از افسردگی به کار میره که در اثر کاهش نور آفتاب به هنگام نزدیک شدن فصل زمستون و کوتاه شدن طول روز بروز می کنه.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  افسردگی فصلی یا پاییزی یه جور افسردگیه که بیشترً با شروع بعضی فصول سال بروز و از الگوهای فصلی پیروی می کنه. افراد گرفتار به این افسردگی علاقه شدید به مواد قندی و یا شکلات پیدا می کنن و هم در ماه های زمستون نیاز شدید به خواب در اونا ایجاد می شه.

دلیل دقیق این مشکل به طور کامل مشخص نیس اما تاثیر عرض جغرافیایی بر SAD نشون دهنده اینه که مشکل فوق بواسطه تغییرات توانایی دسترس بودن نور خورشید ایجاد می شه. یه فرضیه اینه که با کم شدن نور خورشید ، ساعت بیولوژیکی که خلق و خو ، خواب و هورمونا رو تنظیم می کنه ، در زمستون انگار عقب می مونه و کندتر میگذره.

گسترش افسردگی فصلی نوع زمستون با در نظر گرفتن اقلیم، سن و جنسیت فرق داره. هم اینکه اندازه گسترش در اقلیمای مرتفع (نواحی کوهستانی) بیشتره.

افسردگی فصلی در بعضی از افراد حساس شایعه و شدت افسردگی اونا از حد ناچیز و ملایم بالاتر رفته و علائم اونا با شروع پاییز و زمستون بیشتر می شه.

کوتاه شدن روز و کاهش اشعه خورشید و به دنبال اون کاهش تولید ملاتونین در ایجاد این نوع افسردگی نقش داره و زمینه بروز افسردگی فصلی رو خصوصاً در آدمایی که آسیب پذیری بیولوژیک بیشتری دارن، بوجود میاره.

احساس غم و اندوه، تمایل به گریه، احساس پوچی، نبود اراده کردن درست، مریضی و یکنواختی، کاهش انرژی و خود سرزنش گری از جمله مهمترین علائم این بیماریه و بعضی وقتا در درجات شدیدتر فرد تصمیم به خودکشی میگیره.

تغییر در الگوهای خواب و تغذیه از دیگر علائم افسردگی پاییزیه و در این حالت فرد دچار کم اشتهایی و کم خوابی می شه.

سطح کارکرد اجتماعی آدمایی که به افسردگی فصلی گرفتار هستن کم میشه و در روابط روزمره خود دچار مشکل می شن و معمولاً با احساس ناامیدی شدید عقاید منفی رو در مورد گذشته و حال خود دنبال می کنن.

هرچند این مریضی بیشتر در دهه سوم و چهارم زندگی اتفاق می افته البته امکان دچار شدن به افسردگی فصلی در تموم سنین هست و در خانوما تا حدودی از آقایون بیشتره.

در مراحل اولیه به کار گیری فوتوتراپی(نوردرمانی) در کنار درمان دارویی پیشنهاد می شه و در این حالت فرد چند ساعت در روز در برابر نور مهتابی قرار میگیره.

هم اینکه به کار گیری داروهای ضد افسردگی کم آسیب از مهمترین روشای کنترل این بیماریه، اما در مراحل حادتر در کنار روان درمانی و دارودرمانی، از الکتروشوک هم استفاده می شه.

شناخت و درمان به موقع افسردگی فصلی می تونه فرد رو سریعتر به زندگی عادی برگرداند.

کاهش انرژی، بی تحرکی، پایین اومدن کارکرد و فکر کردن همیشگی درباره مرگ از علائم افسردگی پاییزیه.

افسردگی فصلی از الگوهای چرخش فصلی پیروی می کنه و بیشتر در پاییز و زمستون خودنمایی پیدا میکنه.

این افسردگی با عنوان افسردگی S.A.D  هم خوا که به دلیل حساسیت سیستم مغزی نسبت به کاهش و هم اینکه بالا رفتن نده می شه که به دلیل تغییر اندازه هورمون ملاتونین اتفاق می افته.

افراد گرفتار به افسردگی پاییزی از چیزی لذت نمی برن و در انجام کارای عادی خود دچار کاهش کارکرد و بی انگیزگی می شن.

کسائی که از این مشکل رنج می برن خیلی از علائم شایع افسردگی مانند غمگینی ، اضطراب ، بی قراری ، بی علاقگی به فعالیتای روزانه ، انزواگرایی  و ناتوانی در تمرکز رو دارن. این افراد بیشتر نشونه هایی مثل خستگی بیشتر از اندازه و کمبود انرژی ، نیاز شدید به خواب ، میل به شیرینی، افزایش اشتها و اضافه وزن رو تجربه می کنن.

علائم افسردگی فصلی زمستونی:

– خستگی

– افزایش نیاز به خواب

– کمبود انرژِی

زیاد شدن وزن

– افزایش اشتها

– مشکل در تمرکز

– میل زیاد به تنهایی

درمان افسردگی فصلی:

محققان فهمیدن که فتوتراپی(نور درمانی) می تونه از ترشح زیادتر از اندازه ملاتونین در بدن جلوگیری کنه. بیشتر آدما به این درمان جواب میدن.

این روش درمان شامل نور سفید فلوروسنته که بر صفحه فلزی درخشش داده می شه و شخص در مقابل این نور، با چشمون باز بدون نگاه مستقیم به نور قرار میگیره.از این روش درمانی به مدت نیم الی دو ساعت در روز استفاده می کنن.

البته در موارد ناچیز مریضی، قدم زدن در نور آفتاب به تنهایی می تونه شخص رو در بهبود مریضی کمک کنه. طی یه بررسی فهمیدن کهیک ساعت قدم زدن در نور آفتاب به اندازه دو ساعت قرار گرفتن در مقابل نور سفید فلوروسنت می تونه در بهبود مریضی اثر داشته باشه.

روش درمان مریضی چیه؟

تحقیقات گذشته تلاش می کنن که پرتو درمانی تا حد زیادی می تونه در درمان مریضی مؤثر واقع شه. بعضی وقتا داروهای ضد افسردگی هم- هم در کنار پرتو درمانی و هم به تنهایی- استفاده میشن. هم اینکه گذروندن روز، در زیر نور خورشید هم می تونه به بهتر شدن مریض کمک کنه. باید تلاش شه که کلا اندازه قرار گرفتن مریض در برابر نور خورشید چه در خونه و چه در محل کار زیاد شه.

پرتو درمانی چیه؟ و روش مطمئنی حساب می شه؟

به پرتو درمانی، بعضی وقتا نور درمانی، هم میگن. درمان از راه یه قطعه که شامل لامپهای فلورانس بوده و دارای یه روکش پلاستیکیه ( = تا امواج فرابنفش رو خنثی کنه) شکل میگیره. شدت نور باید دست کم ۱۰۰۰۰ (Lux) باشه. حتماً لازم نیس که مریض مستقیما به نور خیره شه، بلکه باید کارای روزمره خود، مانند غذا خوردن و یا مطالعه کردن رو در فاصله ۱ تا ۲ متر از اون بکنه. این روش به طور کامل مطمئن بوده و در بیشتر موارد نتیجه بخشه.

اثرات جانبی محدود پرتو درمانی

وارد شدن فشار به چشما

سر درد

زودرنجی و بدخلقی

خستگی

بی خوابی

چه موقع روز و واسه چه مدت باید مورد پرتو درمانی قرار بگیرم؟

پژوهشای گذشته تلاش می کنن که پرتو درمانی در ساعات اولیه روز تاثیر بیشتری نسبت به پرتو درمانی در بعد از ظهر داره. بهرمندی از این روش، اونم در ساعات پایانی روز موجب بروز بی خوابی در فرد می شه. بیشتر کارشناسان بهتر می دونن که بیماران خود رو صبحا، به مدت نیم ساعت در برابر پرتو Lux 1000 بذارن. در حدود ۲ تا ۴ روز پیشرفتای زیادی در بیماران اتفاق می افته و در حدود ۲ تا ۴ هفته بیماران به کلی بهبود پیدا می کنن. در صورت متوقف ساختن پرتو درمانی، علائم مریضی به سرعت از نو خود رو تلاش می کنن به خاطر همین این نوع روش درمان باید در سرتاسر فصل کم نور ادامه پیدا کنه.

هر چند تختای سولاریوم هم نور کافی تولید می کنن، اما هیچ وقت نباید از اونا به عنوان یه جور درمان واسه این مریضی استفاده کرد، چراکه اندازه اشعه های فرا بنفشی که تولید می کنن، بسیار زیاد بوده و موجب آسیب رسوندن به پوست و چشما می شن.

اگه فتوتراپی موثر واقع نشه (که درصد کمی رو شامل می شه)، میشه از داروهای ضد افسردگی در درمان مریضی کمک گرفت. البته مشکلات به وجود اومده به وسیله مصرف داروهای ضد افسردگی  رو نباید از یاد برد.

آدمایی که افسردگی پاییزی اونا در حد خفیفه، می تونن با به کار گیری نوردرمانی و پرداختن به کارای لذت بخش و هم اینکه ورزش کردن علائم مریضی خود رو کنترل کنن. البته قرار گرفتن در برابر نورآفتاب می تونه علائم این مریضی رو تا حدودی کم کنه.

اشخاصی که در مرحله شدید و متوسط هستن و همیشه به خودکشی فکر می کنن به نوردرمانی جواب نمی دن و باید تحت درمان دارویی قرار گیرند.

یادتون نره که اگه به درمان افسردگی بی توجهی شه، زندگی فردی و اجتماعی فرد تحت تاثیر قرار میگیره.

افراد دپرس نمی تونن از استعدادها و بیشترین حد توان خود استفاده کنن و روابط شغلی و عاطفی اونا تحت تاثیر قرار میگیره طوریکه بسیار زودرنج و عصبی می شن.

از هر پنج نفر دپرس چهار نفر خانوم هستن. مسائل ژنتیکی، ویژگیای هورمونی، نوع روابط عاطفی، شیردهی، زایمون و چیزای دیگه ای به جز اینا از جمله مواردیه که اندازه افسردگی در زنان رو زیاد می کنه.

اگه فکر می کنین علائم افسردگی فصلی رادارید ، با دکتر خود در این مورد مشورت کنین تا تحت آزمایشات و ارزیابیای لازم قرار گیرید. دکتر شما باید مطمئن شه که این علائم دلیل دیگری مانند نوع دیگری افسردگی یا مریضی کلی بالینی ندارن. شکلای جور واجور دیگه افسردگی ممکنه منتهی به این شن که فرد به خود آسیب رسونده یا حتی خود کشی کنه.

اگه تشخیص دچار شدن به افسردگی فصلی در مورد شما داده شده توجه به این موارد می تونه به شما در جلوگیری از برگشت علائم اون کمک کنه.

واسه کاهش خطر بروز این مشکل، می تونین کارایی رو انجام بدین.

– حتی امکان در روزای زمستون حتی در روزای ابری از منزل خارج شده و روزی یه ساعت چشماتون رو در برابر نور طبیعی بذارین.

– اگه در خونه هستین پردها رو کنار بزنین تا نور طبیعی روز وارد منزل شه.  دست کم هفته ای سه بار و هر بار نیم ساعت ورزش کنین.

– رژیم غذایی مناسبی داشته باشین که از مقادیر کافی ویتامینا و مواد معدنی بهره مند باشه. این کار به حفظ انرژی بیشتر در بدن شما کمک می کنه.

– دست کم هفته ای سه نوبت و هر نوبت نیم ساعت ورزش کنین.

– طی ماه های زمستون حتما با یه متخصص، مشاوره داشته باشین.

– خود رو از فعالیتای اجتماعی دور نکنین چون که حضور در اجتماع در مقابله با افسردگی فصلی نقش موثری داره.

– تلاش کنین نگاه مثبت به موهبات این فصل عالی داشته باشین و وقتی رو به لذت بردن از زیباییای اون اختصاص بدین.

.

منبع :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *