افسردگی زمستانی چیست؟ | بیماری

 

افسردگی زمستونی، آسیب ای خلقیه که در طول دوره ای از سال که روزا کوتاه می شه، به خصوص در کشورای واقع در عرض های جغرافیایی بلندتر بعضی افراد رو گرفتار می کنه.

انجمن روانپزشکی آمریکا در اواخر دهه ۱۹۹۰ افسردگی زمستونی رو با عنوان "مشکل خلقی فصلی" (SAD) شناسایی کرد، و حالا بیشتر این آسیب با نام مخفف یعنی SAD  مورد اشاره قرار میگیره.

آدمایی که دچار افسردگی هستن، معمولا خلق اندوهگین شون رو در دوره های متناوب تجربه می کنن. از این دید مبتلایان به افسردگی زمستونی فقط این فرق رو با مبتلایان به افسردگی معمولی دارن، که نوسان خلق شون براساس فصل هاست و معمولا افسردگی شون در پاییز شروع می شه و تا بهار ادامه پیدا می کنه. البته گونه ای از افسردگی تابستونی هم هست، که تعداد کمتری رو گرفتار می کنه.

اگه دقیق تر سخن بگیم، تشخیص SAD نیاز به اون داره که دو سال متوالی افسردگی غیرفصلی نداشته باشین.

نوردرمانی، که شامل نشستن در جلوی نور مصنوعی نورانی واسه نیم ساعت یا بیشتر در هر روز، اخلاق بعضی از افراد گرفتار به این آسیب رو بهتر کنه. اما داروهای ضدافسردگی هم ممکنه همین اثر رو داشته باشن.

هم اینکه دلایلی هست که افراد گرفتار به SAD اگه مدت بیشتری رو در بیرون از خونه باشن، پردهای جلوی پنجره ها رو کنار بکشن، فضای درون خونه رو روشن تر کنن و یا به طور خلاصه کارایی بکنن که بیشتر در مقابل نور خورشید و روشنایی باشن، احساس بهتری پیدا می کنن.

علائم مشکل خلقی فصلی
شکل زمستونی SAD رو معمولا با خواب زمستونی مقایسه می کنن. افراد بدون انرژی کافی واسه انجام کارا می شن، احساس خستگی می کنن، زیادتر از اندازه عادی می خوابن، به دنبال مصرف مواد غذایی شیرین و نشاسته ای هستن و چاق می شن. ممکنه از اجتماع دوری کنن و در جمع کردن حواس دچار مشکل شن. بعضی از این افرد در دستا و پاهاشون، احساس سنگینی می کنن.

احساس تحریک پذیری، اضطراب، نبود علاقه به چیزایی که وقتی مایه لذت فرد بودن و افزایش نگرانی در مورد رانده شدن بوسیله بقیه از دیگر علائم این اختلاله.

یه آسیب روانی دیگه به نام افسردگی غیرمعمول(atypical depression)، که به فصلای سال ارتباطی نداره، همین علائم رو داره.

کارشناسان در این مورد که افسردگی زمستونی رابطه ای با  تغییر فصل داره، اختلاف نظر دارن، اما یقینا دلایل غیرمستقیمی هست که کاهش نور آفتاب در زمستون باعث بروز SAD می شه. این حقیقت که نوردرمانی افسردگی زمستونی رو درمان می کنه، تنها یه تماشاگر بر این ارتباطه.

بررسیا نشون میده که SAD در میان آدمایی که در عرضای جغرافیایی بالا (مناطق شمالی تر) زندگی می کنن، شایع تره و مدت زمان بیشتری زمان میبره.

کارشناسان فکر می کنن که دلیل ریشه ای این مشکل، نبود حساسیت به نور است(یعنی نسبت به بقیه به نور بیشتری نیاز دارن).

بیشتر ما تقریبا بدون احساس نبود تعادل، زمستون رو میگذرونیم، چون نورای مصنوعی درون خونه به ما کمک می کنن که با کم شدن یا از دست دادن نور طبیعی آفتاب موافق شیم. اما نور درون خونه ممکنه واسه مبتلایان به SAD زیادتر از اندازه ضعیف باشه.

اینکه دقیقا کمبود نور چیجوری بر اخلاق این افراد اثر میذاره، هنوز معلوم نیس.

درمان مشکل خلقی فصلی
دلایل علمی فعلی نشون دهنده اون هستش که نوردرمانی دست کم واسه بعضی از مبتلایان به SAD خوبه. هم اینکه دلایل فعلی نشون میده که قرار گرفتن در برابر نور در اول صبح بیشتر از اواخر روز موثره.

چراغایی که واسه نوردرمانی واسه SAD به  کار می رن، ممکنه به صورت جعبهایی مانند لوازم پزشکی باشن، یا شکلی مانند چراغای رومیزی عادی داشته باشن.

ممکنه این کار رو به طور کم کم شروع کنین، اما بیشتر بررسیا نشون دهنده اون هستش که مبتلایان به SAD نیاز دارن که حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه در برابر منبع نور با درخشندگی ۱۰۰۰۰لاکس (lux) قرار گیرند. لاکس واحد اندازه گیری شدت نوره؛ ۱۰۰۰۰لاکس حدود شدت نور خورشید در سپیده دمه. در بیشتر خونه ها در عصرا شدت نور ۳۰۰ تا ۵۰۰ لاکسه.

نوردرمانی زمان می بره و مشکلاتی هم داره، فرد باید مدت زیادی رو در مقابل اون منبع نور  بگذراند. کاربرد داروهای ضدافسردگی آسون تره.

الان سازمان غذا و داروی آمریکا به کار گیری داروی بوپروپیون با نام تجاری Wellbutrin واسه مبتلایان به SAD تایید کرده. این تایید بر مبنای چندین بررسی بوده که نشون دادن مصرف این دارو اگه قبل از بروز علائم در پاییز شروع شه، می تونه از علائم SAD پیشگیری کنه.

هم اینکه بررسیای دیگه نشون دادن که داروهای فلوکستین (Prozac)، سرترالین(Zoloft) و بقیه داروهای ضدافسردگی گروه "مهارکنندهای انتخابی بازجذب سروتونین(SSRIs) ممکنه به این بیماران کمک کنن.

الان افراد واسه برطرف شدن علائم جت زدگی (به هم ریختن چرخه خواب و بیداری در سفرهای هوایی طولانی) از قرص های ملاتونین استفاده می کنن، اما این قرصا ممکنه واسه SAD هم به درد بخور باشن. یه بررسی نشون داده که مصرف قرصای ملاتونین در بعدازظهرها به بعضی از مبتلایان به SAD کمک می کنه تا ساعتای زیستی شون تنظیم شه.

همشهری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *