جستجو در سایت :   

دانشکده تفسیر و معارف قرآن کریم

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تفسیر قرآن

موضوع:

معناشناسی تاریخی و توصیفی واژه قرب در قرآن کریم

استاد راهنما :

دکتر جعفر نکونام

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………..1

فصل اول: کلیات

1-1- اظهار موضوع …………………………………………………………………………………………..4

1-2- سئوالات اصلی…………………………………………………………………………………………5

1-3- سئوالات فرعی…………………………………………………………………………………………5

1-4- پیش فرضها…………………………………………………………………………………………….6

1-5- پیشینه موضوع………………………………………………………………………………………..6

1-6- اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………7

1-7- نوآوری پژوهش………………………………………………………………………………………7

1-8- تعریف اصطلاحات……………………………………………………………………………………7

1-8-1- تعریف معناشناسی……………………………………………………………………………….8

1-8-1-1- سابقه علم معنی شناسی……………………………………………………………………8

1-8-1-2- تفاوت معنی شناسی و ریشه شناسی…………………………………………………10

1-8-1-3- عوامل تغییر معنی……………………………………………………………………………10

1-8-1-4- معنای اساسی و معنای نسبی…………………………………………………………..11

1-8-1-5- روش معناشناسی…………………………………………………………………………..11

1-8-2- معناشناسی تاریخی…………………………………………………………………………….13

1-8-3- معناشناسی توصیفی……………………………………………………………………………14

1s-8-4- حوزه های معنایی……………………………………………………………………………..14

فصل دوم: معناشناسی تاریخی واژه قرب و مشتقات آن

2-1- دخیل یا اصیل بودن واژه قرب و مشتقات آن…………………………………………….16

2-2- معنای وضعی و اولیه واژه قرب و مشتقات آن در دوره جاهلی…………………..17

2-2-1- مشتقات مجرد قرب…………………………………………………………………………….18

2-2-1-1- القُربُ……………………………………………………………………………………………18

2-2-1-2- القَرَب…………………………………………………………………………………………….21

2-2-1-3-  قِربه……………………………………………………………………………………………..22

2-2-1-4  القُرُب و القُرَب…………………………………………………………………………………23

2-2-1-5- قارِب…………………………………………………………………………………………….24

2-2-1-6- القِراب……………………………………………………………………………………………25

2-2-1-7- قُربان……………………………………………………………………………………………27

2-2-1-8- قَربان…………………………………………………………………………………………….28

2-2-1-9- قِربان……………………………………………………………………………………………29

2-2-1-10- المَقرَب………………………………………………………………………………………..29

2-2-1-11- القورَب………………………………………………………………………………………..30

2-2-1-12- المَقرَبه………………………………………………………………………………………..31

2-2-1-13- القریب…………………………………………………………………………………………31

2-2-1-14- قُربی…………………………………………………………………………………………..32

2-2-1-15- قَرِبَ یَقرَبُ قَرَبا……………………………………………………………………………..34

2-2-2- مشتقات مزید قرب………………………………………………………………………………34

2-2-2-1- قارَبَ…………………………………………………………………………………………….34

2-2-2-2- تَقارَبَ……………………………………………………………………………………………34

2-2-2-3- تَقَرّب…………………………………………………………………………………………….35

2-2-2-4- قَرَّب……………………………………………………………………………………………..35

2-2-2-5- المُقارِب…………………………………………………………………………………………35

2-2-2-6- المقاربه…………………………………………………………………………………………36

2-2-2-7- تقریب……………………………………………………………………………………………36

2-2-2-8- متقارب و تقارب……………………………………………………………………………..37

2-2-2-9- قرَّب یقرّب تقریبا…………………………………………………………………………….37

2-2-2-10- قارب…………………………………………………………………………………………..37

2-3- تطور معنایی قرب و مشتقات آن……………………………………………………………….38

2-3-1- معنای قرب و مشتقاتش در دوره قرآنی……………………………………………….41

2-3-2- معنای قرب و مشتقاتش در دوره پس از قرآنی……………………………………..43

2-4- تحلیل تطور معنایی قرب و مشتقات آن……………………………………………………….44

فصل سوم: معناشناسی تاریخی قربان و قربانی

3-1- قربانی و قربانگاه در عهدین…………………………………………………………………….47

3-1-1- قربانگاه در عهدین……………………………………………………………………………..48

3-1-2- قربانی سوختنی…………………………………………………………………………………..48

3-1-3- قربانی و هدیه آردی……………………………………………………………………………49

3-1-4- قربانی سلامتی……………………………………………………………………………………49

3-1-5- قربانی گناه…………………………………………………………………………………………50

3-1-6- قربانی جبران……………………………………………………………………………………..51

3-2- قربانی در جاهلیت…………………………………………………………………………………..52

3-3- قربانی در قرآن………………………………………………………………………………………61

حاصل بحث…………………………………………………………………………………………………….67

فصل چهارم: معناشناسی تارخی مفهوم قرب الهی

4-1- قرب الهی در عهدین………………………………………………………………………………..68

4-2- قرب الهی در جاهلیت……………………………………………………………………………….70

4-3- قرب الهی در قرآن………………………………………………………………………………….73

4-4- قرب الهی در علم عرفان……………………………………………………………………………81

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

حاصل بحث…………………………………………………………………………………………………….84

فصل پنجم: معناشناسی توصیفی واژه قرب

5-1- معناشناسی مشتقات اسمی………………………………………………………………………86

5-1-1- معناشناسی قُربی………………………………………………………………………………..86

حوزه معنایی قربی………………………………………………………………………………………….87

5-1-2- معناشناسی قُربان……………………………………………………………………………….91

حوزه معنایی قُربان…………………………………………………………………………………………92

5-1-3- معناشناسی قُرُبات و قُربه……………………………………………………………………..95

5-1-4- معناشناسی ذا مقربه، ذی القربی، ذوی القربی، اولی القربی و اقربین………….96

حوزه معنایی………………………………………………………………………………………………….97

5-1-5- معناشناسی قریب………………………………………………………………………………..98

الف- معنای حقیقی…………………………………………………………………………………………..99

ب- معنای مجازی……………………………………………………………………………………………99

حوزه معنایی قریب……………………………………………………………………………………….101

5-1-6- معناشناسی أقرَبُ……………………………………………………………………………..104

الف- معنای مجازی………………………………………………………………………………………104

ب- معنای حقیقی……………………………………………………………………………………………105

حوزه معنایی أقرب……………………………………………………………………………………….106

5-1-7- معناشناسی أقربون و أقربین……………………………………………………………..107

5-2- معناشناسی مشتقات فعلی………………………………………………………………………108

5-2-1- معناشناسی تَقرَبُ……………………………………………………………………………..108

الف- معنای مجازی……………………………………………………………………………………….108

ب- معنای حقیقی…………………………………………………………………………………………..109

حوزه معنایی تقرب…………………………………………………………………………………………112

1- حوزه معناشناختی لا تقربا…………………………………………………………………………112

2- حوزه معناشناختی لا تقربوا (دخول نکنید)……………………………………………………113

3- حوزه معناشناختی لا تقربوا ( مرتکب نشوید)………………………………………………..114

4- حوزه معناشناختی لا یقربوا (داخل نشوید)…………………………………………………..115

5- حوزه معناشناختی یقرب، تقرب(نزدیک کردن)………………………………………………116

5-3- معناشناسی مشتقات مزیدی…………………………………………………………………..118

5-3-1- معناشناسی اقترب…………………………………………………………………………….118

الف- معنای مجازی……………………………………………………………………………………….118

ب- معنای حقیقی……………………………………………………………………………………………119

5-3-2- معناشناسی قرّب……………………………………………………………………………….122

الف- معنای مجازی……………………………………………………………………………………….122

ب- معنای حقیقی…………………………………………………………………………………………..123

5-3-3- معناشناسی مقربین، مقربون……………………………………………………………….123

الف- معنای مجازی……………………………………………………………………………………….123

ب- معنای حقیقی…………………………………………………………………………………………..127

حوزه معنایی مقربین، مقربون………………………………………………………………………….127

1- سابقون و سابقین……………………………………………………………………………………..127

2- مبعدون……………………………………………………………………………………………………128

3- ابرار……………………………………………………………………………………………………….128

4- روح و ریحان……………………………………………………………………………………………129

5- جنت نعیم…………………………………………………………………………………………………129

حاصل بحث……………………………………………………………………………………………………131

فصل ششم: مطالعه دیدگاه شیعه در خصوص آیه مودت

6-1- شواهد قرآنی دلالت آیه مودت بر اهل بیت………………………………………………134

1- الموده……………………………………………………………………………………………………..134

2- القربی……………………………………………………………………………………………………..135

3- حرف فی………………………………………………………………………………………………….136

4- الف و لام در القربی…………………………………………………………………………………..137

5- استثناء در آیه…………………………………………………………………………………………..138

6-2- مصداق القربی از دیدگاه علمای شیعه……………………………………………………..140

6-3- شواهد روایی دلالت آیه مودت بر اهل بیت………………………………………………..150

6-3-1- روایت اسمائیل بن عبد الخالق……………………………………………………………..150

6-3-2- روایت ابی مسروق…………………………………………………………………………….152

6-3-3- روایت عبد الله بن عجلان…………………………………………………………………….154

6-4- پاسخهای علمای شیعه……………………………………………………………..165

6-4-1- قربی به معنای اقربای رسول(ص) از قریش………………………………………….165

6-4-2- قربی به معنای اقربای رسول اکرم(ص) از انصار…………………………………167

6-4-3- مودت به سبب قرابت…………………………………………………………………………170

6-4-4- مودت به قربی به معنای مودت خود قربی……………………………………………170

6-4-5- قربی به معنای تقرب به خدا………………………………………………………………..172

6-4-6- جمع سه قول اول، پنجم و ششم………………………………………………………….175

6-5- جمع بندی دیدگاه علمای شیعه درمورد آیه مودت……………………………………….179

نتیجه کلی……………………………………………………………………………………………………..184

منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………..186

چکیده

واژه قرب دارای مشتقات، وجوه معنایی و واژگان هم حوزه مختلفی در دوره جاهلی و قرآنی می باشد. معنای وضعی و اولیه قرب مفهومی مانند تهیگاه آدمی یا قراب و غلاف شمشیر بوده می باشد. اولین سئوال این می باشد که این واژه چه تطورات معنایی یافته و چه  وجوه معنایی دارد؟ این سئوال با مطالعه این واژه در دوره های جاهلی و قرآنی پاسخ داده می گردد. یکی از واژه های مهم و قابل مطالعه واژه قربی می باشد این واژه در آیه 23سوره شوری دارای وجوه مختلف تفسیری می باشد و هر یک از مفسران شیعه و اهل سنت تفسیری متفاوت از آن ارائه کرده اند. اختلاف اصلی بر سر مصداق قربی در این آیه می باشد، در این پژوهش با این مبنا که قرآن دارای معانی ظاهری و باطنی می باشد، میان نظر شیعه مبنی بر مصداق مودت قربی بر اهل بیت و نظر آنها که قربی را طبق ظاهر آیه و سیاق آیات به معنی تقرب به خداوند گرفته اند، جمع شده؛ پس هم روایات که متواتر اند و هم ظاهر آیه وسیاق که قربی را تقرب به خدا نشان می دهد، مورد توجه قرار می گیرد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: تبیین مقایسه ای آغـازآفرینش جهـان درکیهان شناسی جدید با تأکید برآراء ملاصدرا

مقدمه

موضوع پژوهش در این پژوهش معناشناسی تاریخی و توصیفی واژه قرب و مشتقاتش در قرآن کریم می باشد. در معناشناسی تاریخی  روشن می گردد که مبدأ و اصل این واژه و مشتقاتش کدام مفهوم حسی بوده می باشد، سپس به مطالعه تطور معنایی این واژه در دوره های جاهلی، قرآنی و پس از قرآنی پرداخته می گردد، در ضمن سیر تاریخی معنای حسی و معنوی، کلی و جزئی، حقیقی و مجازی مشخص می گردد. در معناشناسی توصیفی وجوه معنایی واژه قرب و مشتقات آن، مترادف ها و متضادها و مجاورها و واژگان هم حوزه اش مورد مطالعه قرار می گیرد. در پایان این پژوهش به آیه مودت که حاوی بحثهای اختلافی می باشد، پرداخته می گردد.

انگیزه مؤلف این پژوهش آن می باشد که در سایه دانش معناشناسی که دارای شاخه های مختلفی می باشد با تمرکز روی معناشناسی تاریخی و توصیفی به مطالعه دقیق آیات قرآن کریم بپردازد. پرداختن به دانش معناشناسی ضرورتی انکارناپذیر در تفسیر و فهم آیات قرآن می باشد. هدف این پژوهش آشنایی و به کارگیری روش معناشناسی در فهم معنای تاریخی و توصیفی واژگان قرآنی واژه قرب به عنوان نمونه به مقصود تفسیر و فهم دقیق آیات مربوط به حوزه قرب در سایه معنای دقیق مفردات آن حوزه معنایی می باشد. اهتمام معناشناسانه به واژگان قرآن رویکرد جدیدی می باشد که می تواند دستاوردهای نویی به همراه داشته باشد. چنین اهتمام و اقبالی در گذشته صورت نمی گرفته می باشد و از رهگذر بهره مندی از دانش معناشناسی در دوره معاصر مورد توجه قرار گرفته می باشد. تردیدی نمی توان داشت که یک واژه در طول تاریخ حیات خود بر معنای ثابتی نمی ماند و شناخت این که در دوره های مختلف و نیز در حوزه های گوناگون چه معناهایی به خود گرفته و به خصوص در عصر نزول به چه معناهایی به کار می رفته می باشد، می تواند به فهم صحیح و دقیق آیات قرآن و کشف مراد واقعی خداوند از آیات کمک کند.

سئوال اصلی در این پژوهش این می باشد که واژه قرب و مشتقاتش چه تطورات و وجوه معنایی پیدا کرده و دارد؟ و مانند سئوالات فرعی آن می باشد که این واژه و مشتقاتش اصیل می باشد یا دخیل؟ مبداء اشتقاقش چیست؟ واژه قرب چه مشتقاتی در قرآن دارد و هر مشتق به چه وجوهی از معانی آمده می باشد؟

نتایجی که از این پژوهش حاصل شده می باشد این می باشد که اشتقاقهای متعدد واژه قرب و مشتقاتش حاکی از این می باشد که این واژه اصیل می باشد نه دخیل و مبدأ اشتقاق آن به احتمال زیاد اسمی مثل قراب سیف یعنی غلاف شمشیر و یا پهلوی آدمی بوده می باشد. و مانند فرضیه های فرعی این می باشد که معنای هر وجه اشتقاقی در ادوار مختلف تاریخی آغاز به معانی حسی و سپس به معانی معنوی و جزئی و مجازی استعمال یافته می باشد. دیگر اینکه معنای توصیفی واژه قرب و مشتقاتش حسب مورد استعمالش فرق می کند. و یکی از آیات مهمی که مورد مطالعه قرار می گیرد آیه مودت می باشد که نظرات متمایزی از جانب محققان شیعه و اهل سنت ارائه شده می باشد و در این پژوهش در سایه معناشناسی تاریخی و توصیفی واژه قرب به این آیه می پردازیم. گرچه معنای واژه قرب و مشتقاتش در کتب لغت آمده می باشد؛ اما به روش معناشناسی تاریخی وتوصیفی مورد مطالعه قرار نگرفته می باشد، البته تحقیقهای چندی در زمینه معناشناسی تاریخی و توصیفی در مورد واژه های اسلام و رب و … صورت گرفته می باشد. فصلهای این پژوهش عبارتند از: فصل اول که به کلیات اختصاص دارد، فصل دوم به معناشناسی تاریخی واژه قرب و مشتقات آن می پردازد، فصل سوم و چهارم شامل مقایسه مفهوم قرب و قربان در دوره­ های عهدین، جاهلیت و دوره قرآنی می باشد. فصل پنجم معناشناسی توصیفی این واژه و فصل ششم به مطالعه آیه مودت(آیه 23شوری)  پرداخته می باشد.

تعداد صفحه : 219

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***