جستجو در سایت :   

عنوان : ظلم و راههای مقابله با آن در قرآن

دانشگاه شیراز 

`دانشکده ادبیات وعلوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته الهیات (علوم قرآن و حدیث)

ظلم و راههای مقابله با آن در قرآن

استاد راهنما

جناب اقای دکتر مهدی احمدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

ظلم به معنی تجاوز از حدود و تعدی به حقوق ؛ به دو نوع ، ظلم اعتقادی و ظلم اجتماعی تقسیم پذیراست . که هر کدام نیز فروعات و شاخه هایی دارد ، همچون : شرک ، ظلم اعظم ، ظلم اصغر و کفر در بعد اعتقادی ، و ظلم جانی ، ظلم مالی و تجاوز به ناموس در بعد اجتماعی . به موجب آیات قرآن کریم ظلم تحت تأثیر عواملی همچون پیروی از هوا ، ظن و گمان ، جهل ، استکبار ، رفاه زدگی ، حسد و… پدید می آید . که این پدیده ی  نا مبارک آثار و عواقب خطرناکی در ابعاد زندگی بشر دارد . همچون : نزول قحطی ،محروم ماندن ظالم از هدایت و رستگاری ، از بین رفتن امنیت جانی و اجتماعی و….         برای پیشگیری از ظلم و مقابله با آن راه هایی زیرا : توبه از ظلم و انکار آن ، دوری از تمایل به ظالمین و همنشینی با آنها ، عدم یاری رساندن به ظالمین ، مبارزه با آنان و انتقام از ظلم آنها ، دعا بر علیه آنان و به کمک طلبیدن افراد دیگر پیش روی آنان قابل ذکر می باشد .

کلید واژه ها :

ظلم ، شرک ، قرآن ، عدالت ، مقابله

 فهرست مطالب

عنوان                                                                                صفحه

فصل اول : کلیات

1-1- مقدمه( طرح موضوع یا مسأله پژوهش)……………………………………………………….. 2

1-2-اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………………. 4

1-3- پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………………. 5

1-4- هدف پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 6

1-5- سوالات پژوهش …………………………………………………………………………………………….. 6

فصل دوم : حقیقت ظلم و انواع آن در قرآن

2-1- تعریف ظلم در لغت………………………………………………………………………………………. 8

2-2- تعریف ظلم در اصطلاح………………………………………………………………………………… 12

2-3- انواع ظلم……………………………………………………………………………………………………….. 15

2-3-1- ظلم اعتقادی…………………………………………………………………………………………….. 16

2-3-1-1- ظلم عظیم « ظلم شرک»………………………………………………………………….. 16

2-3-1-2- ظلم اصغر……………………………………………………………………………………………… 34

2-3-1-3- ظلم أعظم…………………………………………………………………………………………….. 36

2-3-1-4- ظلم کفر……………………………………………………………………………………………….. 65

2-3-2- ظلم اجتماعی…………………………………………………………………………………………… 73

2-3-2-1-ظلم جانی………………………………………………………………………………………………. 74

2-3-2-2- ظلم مالی………………………………………………………………………………………………. 78

2-3-2-3- ظلم به ناموس و شخصیت………………………………………………………………….. 83

فصل سوم : اسباب و انگیزه های ظلم

3-1-  پیروی از هوا………………………………………………………………………………………………… 86

3-2- پیروی از ظن و گمان ………………………………………………………………………………….. 89

3-3- جهل ، استکبار ، رفاه زدگی…………………………………………………………………………. 90

3-3-1- جهل …………………………………………………………………………………………………………. 91

3-3-2-  استکبار …………………………………………………………………………………………………… 94

3-3-3- رفاه زدگی و ناز پروردگی ……………………………………………………………………….. 99

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

3-4- حسد ، انتقام ، سکوت در برابر ظلم  …………………………………………………………. 101

3-4-1-  حسد  ……………………………………………………………………………………………. 101

3-4-2- انتقام  ………………………………………………………………………………………………….102

3-4-3- سکوت در برابر ظلم………………………………………………………………………………103

فصل چهارم : آثار وعواقب ظلم

4-1- از بین رفتن امنیت و به وجودآمد قحطی …………………………………………………… 106

4-1-1- از بین رفتن امنیت جانی و استقرار اجتماعی ………………………………………..106

4-1-2- نزول قحطی و خشکسالی ………………………………………………………………………. 107

4-2-  محروم ماندن ظالمین از هدایت و رستگاری …………………………………………… 110

4-2-1- محروم ماندن ظالمین از هدایت ……………………………………………………………. 110

4-2-2- محروم ماندن ظالمین از رسمگاری………………………………………………………… 112

4-3- سقوط دولت ظالم  ………………………………………………………………………………………. 114

4-3-1- اشکال دولت ظالم……………………………………………………………………………………… 116

4-3-2- نابودی واز ریشه در آمدن دولت ظلم ……………………………………………………117

4-3-3- نمونه هایی از دولت های ظالم نابود شده ……………………………………………..122

 فصل پنجم : راههای مقابله با ظلم و پیشگیری از آن

5-1- توبه از ظلم و انکار آن …………………………………………………………………………………. 134

5-1-1- توبه از ظلم ………………………………………………………………………………………………. 135

5-1-2- انکار ظلم ………………………………………………………………………………………………….. 138

5-2- دوری از تمایل  به ظالمین ، ترک همنشینی با آنان و یاری کردن انها … 144

5-2-1- دوری از تمایل به ظالمین ……………………………………………………………………… 144

5-2-2- ترک مجالس ظالمین ……………………………………………………………………………… 144

5-2-3- نهی از یاری وکمک به ظالمین ……………………………………………………………… 145

5-3- عبرت گرفتن از سرگذشت ظالمین …………………………………………………………… 146

5-4 – دعا و فراخوان عمومی ……………………………………………………………………………….. 149

5-5- انتقام از ظالم و مبارزه با ظالمین ، گذشت هنگام قدرت………………………….. 152

5-5-1- انتقام از ظالم و مبارزه با ظالمین ………………………………………………………….. 152

5-5-2- گذشت از ظلم به هنگام قدرت………………………………………………………………. 157

نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………………. 160

منابع………………………………………………………………………………………………………………………….. 163

 -1- مقدمه( طرح موضوع یا مسأله پژوهش)

    ظلم مانند صفات پست و اخلاق رذیله می باشد. به همین خاطر خداوند خود را از آن منزه می داند و می فرماید: ” إنِّ اللهَ لایَظلمُ النّاسَ شَیئاً وَلکنّ النّاسَ أنفسَهم یظلمونَ” (یونس:44) بلکه فراتر از آن خدا آنرا بر خود حرام کرده می باشد. در حدیث قدسی که ابوذر (رض) از پیامبر روایت می کند آمده می باشد: “یا عبادی إنّی حرّمتُ الظلم علی نفسی و جعلته بینکم مُحَرَّماً فلا تظالموا” (مسلم). ” ای بندگانم بدرستی که من ظلم را بر خود حرام کردم و آنرا بین شما حرام قرار دادم پس به همدیگر ظلم نکنید.”

    ظلم از بزرگترین بلاهایی می باشد که بشریت به آن مبتلا می باشد که مایه بدبختی فرد و جامعه می باشد. می توان گفت هر مصیبتی که بر افراد و ملتها واقع می گردد سبب آن ظلم می باشد و قرآن این حقیقت را تایید و اظهار می کند که سبب نابودی  شهرها و امتها ظلمی می باشد که مردم آن مرتکب می شوند: ” و ما کنّا مُهلِکِی القری إلّا و أهلُها ظالمون” (قصص:59) و همچنین می فرماید:” وَ ما کان ربک لِیُهلِکَ القری بظلمٍ و اهلها مصلحون” (هود:117)

    با تدبر در قرآن می توان دریافت که نصوص بسیاری هست که ظلم و اهل آنرا مذمت می کند و بندگان را از آن بر حذر می دارد. خداوند در بیشتر از 250 جایگاه با اسلوبهای  مختلف و در اشتقاقهای متنوع از آن نهی کرده می باشد. گاهی با تنزیه خود از این صفت « و ما ربک بظلام للعبید » (فصلت:46) و گاهی با امر به عدالت با همه مردم حتی با غیرمسلمانان « و لا یجرِمَنَّکم شنئان قومً علی ألا تعدلوا إعدلو هو اقرب للتقوی » (مائده:8). گاهی ظلم را با مذمت اهل آن که همراه با خشم خداوند بر آنهاست مذمت می کنند «  و عنت الوجوه للحی القیوم و قد خاب من حمل ظلماً » (طه:111). و خداوند گناهان را به ظلم وصف می کند  و می فرماید : « قالا ربنا ظلمنا انفسنا و إن لم تغفر لنا و ترحمنا لنکونن من الخاسرین » (اعراف:23)

    با در نظر داشتن تقسیم بندی که در مورد انواع ظلم انجام می شود چنین برمی آید که یک بشر  در سه جهت مرتکب ظلم می گردد : 1. ظلم به خود- 2. ظلم به خدا- 3. ظلم به دیگران .

قرآن کریم به هر سه شکل آن در آیات مختلف تصریح نمود می باشد  برای هرکدام از آنها راههایی را برای رهایی از آن فراروی انسانها گذاشته می باشد و به کرّات اظهار کرده می باشد که انسانها نه مرتکب ظلم شوند و نه ظلم را بپذیرند .

    ظلم به خویش آن می باشد که شخص جایگاه خود را نشناسد و خود را برتر از آن چیزی که هست قرار دهد و به تبع این خود برتر بینی تن به اطاعت خدا نسپرد و اینگونه می باشد که گرفتار غم و اندوه (انبیا:87 و 88)، ذلت خواری( نحل:27 و 28)، و دیگر عذابهای دنیوی (اعراف: 160 تا 162). زیرا عذاب استیصال (هود:100 تا 102)، نابودی اقوام و جوامع و به ارث ماندن سرزمین و مساکن آنان برای دیگران (ابراهیم:45)، خودکشی (بقره:51 تا 54) و فروپاشی  جامعه (سبأ:17 تا 19) می شوند.

    ظلم در حق خدا  اشکال و اقسام مختلف و متنوعی  دارد که مانند آنها شرک، کفر و نفاق می باشد. خداوند در سوره لقمان از زبان ایشان می فرماید: “إنّ الشرک لظلمّ عظیم” ظلم به دیگران در تجاوز به آبرو و شخصیت آنها، تجاوز به مال و بدن، یا هر صورتی از تجاوز نمود پیدا می کند که همه آنها حرام بوده و جایز نمی باشد.

    اگر به آثار و پیامدهایی که قرآن برای ظلم به نفس و خدا اظهار کرده می باشد توجه و تأمل کافی گردد دانسته می گردد که پیامدهای اجتماعی آن بیشتر و نمودارتر می باشد. از این رو گفته شده که ریشه و خاستگاه ظلم و ستم اجتماعی (ظلم به دیگران) را بایستی در ظلم به خدا و خود دانست که به شکل اجتماعی و رفتاری بروز می کند.

    در تاریخ پر افتخار اسلام نمونه های درخشانی از راههای مبارزه با ظلم هست  که هرکدام آنها یا نشان از منع به وجودآمدن ظلم، با طرفداری مظلوم (حلف الفضول) بود و یا تن ندادن به ظلم( هجرت های مختلف، دعوت ها و قتال ها و…). از دیگر راههای برون رفت از ظلم میتوان به: انکار بر ظالم، عدم همکاری با ظالم، یاری ننمودن ظالم بر ظلمش و اینکه برماندن ظالم یاری نشود تصریح نمود.

 

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: تاثیر رعایت اخلاق در موفقیت دنیوی

1-2- اهمیت و ضرورت پژوهش

    تردیدی نیست که آثار و پیامدهای ظلم چه بر فرد و چه بر جامعه چنان می باشد که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت بلکه بایستی هرچه بیشتر و دقیقتر ظلم را شناخته و در حد توان آنرا ریشه کن نمود.

    بعضی تصور می کنند که کشتن عمدی شخص، زدن و اسیر کردن او ظلم می باشد و تصور می کنند که قاتل و ضارب ظالمند و محکوم مظلوم. و گمان می کنند که ظلم یعنی محروم کردن دیگران از بهره مندی و بهره گیری از تلاشها و نتایج کارشان  و به شکل عام بعضی از آنها تصور می کنند که ظلم تجاوز صریح به نفس یا مال یا حقوق طبیعی فرد یا جامعه می باشد که منجر به ایجاد نفرت و کراهت نزد مردم می گردد درحالیکه موضوع ظلم بسار گسترده تر از این می باشد. موضوع ظلم معنایش تجاوز به قانون طبیعی زندگی می باشد . (کرمی، 71، 2)

    علت اینکه خداوند اینچنین از ظلم نهی و به عدالت امر می کند این می باشد که عدالت برای زندگی اجتماعی همانند نفس حیات می باشد برای کائنات زنده و برای ملتها مانند آب شیرین می باشد در آبیاری زراعتها. دیده نشده می باشد که امتی ستم کند ، یا حاکمی ظالم باشد و یا خانواده ای سرکشی نماید مگر اینکه خداوند با قدرت خود از کسانی که سنت لایتغیر او را عبث شمردند و از دعوتش غافل ماندند، انتقام گرفت. (السبکی، 72ش، ص 3)

    حال که چنین می باشد که این میکروب کشنده و هلاک کننده از نشر و گسترش آن چیزی غیر از فقر و محرومیت، جهل و تخلف و سنگدلی و خشونت  و جنایت و خونریزی عاید انسانها نمی گردد، نگارنده بر آن گردید تا با مطالعه آیات مربوط به ظلم بصورت کلی حقیقت ظلم ، انواع و آثار آن و راههای اصلاحی و برون رفت از آن را در پرتو قرآن مطالعه نماید. امید که در آگاه کردن خود و دیگران در ایجاد جامعه ای که قرآن از آن یاد می کند و می خواهد که خالی از هرگونه ظلم و بی عدالتی باشد و هرکسی این اطمینان را داشته باشد که به آن چیز که که حق اوست خواهد رسید، گام کوچکی گذاشته باشد.

1-3- پیشینه پژوهش

    باتوجه به اهمیت موضوع ظلم و تاکید فراوان قرآن بر دوری از آن می طلبد که این موضوع مورد توجه و تمرکز جامعه بشری اعم از مسلمانان و غیرمسلمانان  باشد. اما برغم این اهمیت، نگارنده به کتابی که جامع موضوعات ظلم باشد و از آن تصور واضح یا دارای نظریه علمی و حقیقت قرآنی آن باشد دست نیافته (البته در حد جستجوی محقق)  و پس از تتبع در کتابها: به موضوعات زیر دست یافته:

    “الظلم و اثره علی الفرد و المجتمع” تالیف: محمد بن عبدالله علی الحمکی. (چاپ دوم سال 1415 هجری قمری) با وجود اینکه عنوان کتاب در بردارنده موضوع بحث می باشد اما روش و مطالب آن با روش این بحث متفاوت می باشد و به جنبه تفسیری و موضوعی نپرداخته و بیشتر به مسائل عمومی اسلامی پرداخته می باشد و در این بحث از این کتاب کم بهره گیری شده می باشد.

    “الظلم الإجتماعی فی القرآن الکریم” تایف: حجت الاسلام شیخ عبدالله الیوسف (2011 م)

ایشان در این کتاب آیاتی را که دربردارنده ظلم اجتماعی می باشد مورد مطالعه قرار داده و ظلم را بزرگترین آفت های اجتماعی و سیاسی می داند که امنیت، ثبات و صلح اجتماعی را تحت تاثیر قرار داده با افزایش معضلات و بحران ها سبب فروپاشی و وایرانی جوامع می گردد. و راههای مبارزه با این پدیده ها: مبارزه با ظلم در زمینه های مختلف، عدم همکاری با ظالمان، یاری ساختن مظلومان، کوشش جهت شکل گیری عدالت اجتماعی و دعا علیه ظالمان می داند.

    “و قفات تربویه فی ضوء القرآن الکریم” تالیف عبدالعزیز ابن ناصر الجلیل (1419 ه )

جزء کاملی از این کتاب که شامل چهار مبحث می باشد به موضوع این بحث پرداخته می باشد.

    “معراج السعاده” تالیف ملااحمد نراقی چاپ (1385 ش) در قسمت بحث از رذایل اخلاقی به موضوع ظلم پرداخته می باشد.

   پس این پژوهش به لحاظ مطالعه همه جانبه موضوع ظلم در قرآن و رسیدن به نتایجی جهت پیشگیری و مقابله با آن می تواند تحقیقی جدید و نو باشد .

1-4- هدف پژوهش

    رسیدن به شناخت حقیقی ظلم و آشنایی با انواع ظلم ازدیدگاه قرآن جهت خود داری از ارتکاب آن، تا هیچ موردی از ظلم دست کم گرفته نشود زیرا آثار و  نتایج آن بسیار سنگین خواهد بود و اینکه در سایه رهنمودهای سازنده قرآن به راههای مقابله با آن دست پیدا نمود تا خود و جامعه را از آن پاک نمود. ودرکل رسیدن به نگاه جامع و روشن قرآن در مورد ظلم.

1-5- سوالات پژوهش

 1- حقیقت ظلم چیست ؟ انواع و صورتهای آن کدام می باشد ؟

2- عوامل وانگیزه های ظلم چه می باشد ؟

3- ظلم چه آثار و عواقبی را بر جای می گذارد؟

4- راههای مقابله و پیشگیری از ظلم از نظر قرآن چه می باشد؟

تعداد صفحه :185

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***