جستجو در سایت :   

دانشکده علوم و فنون قرآن تهران

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تفسیر قرآن کریم

موضوع:

مطالعه مبانی، قواعد و روش‌های تفسیری تفسیر نسیم حیات

استاد راهنما:

دکتر طاهره سادات طباطبایی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

مقدّمه……………………………………………………………………………………………………………… 1

کلیّات پژوهش……………………………………………………………………………………………………….. 3

اظهار مسئله………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 4

پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

پرسش‌های تحقیقی……………………………………………………………………………………………………………………………… 4

فرضیه‌ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5

فصل اول: تعاریف و مفاهیم بنیادین………………………………………………………………………… 6

1-1- شناخت واژگان کلیدی…………………………………………………………………………………… 7

1-1-1- تفسیر……………………………………………………………………………………………………………………………………. 7

1-1-2- مبانی تفسیر قرآن…………………………………………………………………………………………………………………… 9

1-1-3- قواعد تفسیری……………………………………………………………………………………………………………………… 10

1-1-4- مفهوم شناسی منهج (روش) تفسیری…………………………………………………………………………………….. 11

1-1-5- گرایش تفسیری (اتّجاه)………………………………………………………………………………………………………… 12

1-2- شناخت تفسیر نیم حیات………………………………………………………………………………. 14

1-2-1- جایگاه تفسیر نسیم حیات……………………………………………………………………………………………………… 14

1-2-2- اهداف و نتایج تفسیر نسیم حیات…………………………………………………………………………………………… 15

1-2-2-1- سادگی و همه فهمی……………………………………………………………………………………………………… 15

1-2-2-2- اثبات چهره موزون سوره‌های قرآن و روابط بین آیات………………………………………………….. 15

1-2-2-3- مقابله با شبهه افکنی های خاورشناسان………………………………………………………………………… 16

1-2-3- ویژگی‌های تفسیر نسیم حیات……………………………………………………………………………………………….. 16

1-2-3-1- ویژگی‌های محتوایی تفسیر نسیم حیات…………………………………………………………………………. 16

1-2-3-2- ویژگی‌های ساختاری تفسیر نسیم حیات……………………………………………………………………….. 17

1-2-3-2-1- اکتفا به ترجمه توضیحی صرف………………………………………………………………………….. 17

1-2-3-2-2- بهره گیری از تیتر……………………………………………………………………………………………………. 17

1-2-3-2-3- به‌کارگیری تغییر قلم……………………………………………………………………………………………. 17

1-2-3-2-4- گروه‌بندی آیاتی که از لحاظ معنایی باهم مشترک‌اند در یک بحث………………………….. 18

1-2-4-  شیوه اظهار و تنظیم مطالب در تفسیر نسیم حیات……………………………………………………………………. 18

1-2-4-1- فهرست بندی مطالب سوره………………………………………………………………………………………….. 18

1-2-4-2- ذکر نام غیر معروف سوره‌ها………………………………………………………………………………………. 19

1-2-4-3- تبیین هدف یا غرض کلی سوره…………………………………………………………………………………… 19

1-2-4-3-1- معیاری برای حلّ اختلاف تفسیری………………………………………………………………………. 22

1-2-4-3-2- معیاری برای شناخت اسباب نزول………………………………………………………………………. 22

1-2-4-4- گاهی ذکر خاطره‌ای مرتبط با سوره…………………………………………………………………………….. 22

1-2-4-5- ذکر روایتی مرتبط با آیه……………………………………………………………………………………………… 23

1-2-4-6- مطالعه لغوی و اصطلاحی آیات و گزینش معنای برتر………………………………………………… 24

1-2-4-7- تحلیل مسئله………………………………………………………………………………………………………………… 25

1-2-4-8- تصریح به ابعاد علمی مسئله…………………………………………………………………………………………… 25

1-2-4-9- مطالعه ابعاد عرفانی مسئله…………………………………………………………………………………………. 26

1-2-4-10- گاهی ذکر اختلاف قرائت‌ها و مطالعه آن‌ها……………………………………………………………….. 26

1-3- شناخت مؤلف نسیم حیات……………………………………………………………………………. 28

1-3-1- زندگی‌نامه…………………………………………………………………………………………………………………………… 28

1-3-2- آثار…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 28

1-3-2-1- تفسیر یک جلدی مبین………………………………………………………………………………………………….. 28

1-3-2-2- تفسیر 30 جلدی نسیم حیات…………………………………………………………………………………………. 29

1-3-2-3- تفسیر 8 جلدی نسیم حیات……………………………………………………………………………………………. 29

1-3-2-4- ترجمه قرآن با واژگان…………………………………………………………………………………………………. 29

5-حقّ با کیست؟ (مناظره مذاهب اسلامی با وهابیت)…………………………………………………………………….. 29

فصل دوم: مبانی، قواعد، روش و گرایش تفسیری نسیم حیات………………………………….. 30

2-1- مبانی تفسیری نسیم حیات……………………………………………………………………………. 31

2-1-1- جایگاه و اهمیّت شناخت مبانی تفسیر……………………………………………………………………………………. 31

2-1-2- انواع مبانی تفسیر……………………………………………………………………………………………………………….. 32

2-1-2-1- آیات متشابه………………………………………………………………………………………………………………… 32

2-1-2-1-1- فایده آیات متشابه‏………………………………………………………………………………………………… 32

2-1-2-1-2- انواع متشابه……………………………………………………………………………………………………….. 34

2-1-2-2- انسجام ساختاری قرآن………………………………………………………………………………………………… 36

2-1-2-2- 1- ارتباط معنایی آیات و گونه‌های آن در تفسیر نسیم حیات………………………………………. 36

2-1-2-3- جامعیت قرآن در تفسیر نسیم حیات………………………………………………………………………………. 38

2-1-2-3-1- مستندات قرآنی جامعیّت قرآن………………………………………………………………………………. 38

2-1-2-3-2- دو ویژگی مؤثر در جاودانگی قرآن……………………………………………………………………… 39

2-1-2-4- امکان و جواز تفسیر در نسیم حیات…………………………………………………………………………….. 42

2-1-2-5- مطالعه نیاز مخاطبان به تفسیر در نسیم حیات……………………………………………………………… 43

2-1-2-5-1- مهم‌ترین علل نیازمندی قرآن به تفسیر………………………………………………………………….. 43

2-1-2-6- منابع تفسیر…………………………………………………………………………………………………………………. 46

2-1-2-6-1- مستندات منبع بودن قرآن در تفسیر نسیم حیات……………………………………………………… 46

2-2- قواعد تفسیری نسیم حیات…………………………………………………………………………… 48

2-2-1- فهم ادبیات عربی زمان نزول……………………………………………………………………………………………….. 48

2-2-2- مطالعه تفاسیر مختلف خصوصاً تفاسیر اهل‌بیت…………………………………………………………………… 49

2-2-3- توجّه به شأن و سبب نزول………………………………………………………………………………………………….. 50

2-2-4- توجّه به ظاهر و باطن آیات…………………………………………………………………………………………………. 52

2-2-5- سیاق…………………………………………………………………………………………………………………………………… 53

2-2-5-1- انواع سیاق…………………………………………………………………………………………………………………. 53

2-2-6- جری و تطبیق…………………………………………………………………………………………………………………….. 56

2-2-6-1- معنای لغوی جری و تطبیق………………………………………………………………………………………….. 56

2-2-6-2- معنای اصطلاحی جری و تطبیق…………………………………………………………………………………. 57

2-2-6-3- ارتباط‏ى جرى و بطن‏………………………………………………………………………………………………….. 57

2-2-7- در نظر داشتن معانی و اظهار ریشه کلمات……………………………………………………………………………………….. 58

2-2-8- در نظر داشتن کلمات کلیدی و مترادف…………………………………………………………………………………………… 58

2-2-9- جایگاه معنایی کلمات و آیات………………………………………………………………………………………………… 59

2-2-10- در نظر داشتن ترتیب نزول آیات…………………………………………………………………………………………………. 60

2-3- روش‌های تفسیری نسیم حیات………………………………………………………………………. 61

2-3-1- روش تفسیر قرآن به قرآن……………………………………………………………………………………………………. 61

2-3-1-1- تبیین آیات مجمل به وسیله آیات مبین………………………………………………………………………… 64

2-3-1-2- پذیرش معنایی از میان معانی مطرح‌شده در آیه…………………………………………………………….. 67

2-3-1-3- استعانت از قرآن در تعیین معنای اصطلاحی خاصی…………………………………………………….. 68

2-3-1-4- تبیین معنای بعضی از آیات توسط آیات دیگر…………………………………………………………….. 71

2-3-1-5- تأیید معنای بعضی کلمات، با شواهد قرآنی……………………………………………………………………. 71

2-3-1-6- معرّفی تفاسیر قرآن به قرآن…………………………………………………………………………………………. 72

2-3-2- روش تفسیر روایی قرآن……………………………………………………………………………………………………… 72

2-3-2-1- تبیین کلمات مجمل و مبهم……………………………………………………………………………………………. 73

2-3-2-2- اظهار مصداق اکمل و اتمّ آیه…………………………………………………………………………………………… 75

2-3-2-3- اظهار جزئیات آیات الا حکام………………………………………………………………………………………….. 76

2-3-2-4- اظهار شأن نزول آیات……………………………………………………………………………………………………. 76

2-3-2-5- اظهار بطن و تأویل آیات………………………………………………………………………………………………… 77

2-3-2-6- تقیید آیه مطلق به وسیله روایت…………………………………………………………………………………….. 78

2-3-3- روش تفسیر عقلی و اجتهادی……………………………………………………………………………………………….. 78

2-3-3-1- عقل……………………………………………………………………………………………………………………………. 78

2-3-3-2- اجتهاد…………………………………………………………………………………………………………………………. 79

2-3-3-3- گونه‌های تفسیر عقلی…………………………………………………………………………………………………… 79

2-3-3-4- ذکر نمونه‌های تفسیر اجتهادی در نسیم حیات……………………………………………………………….. 80

2-3-4- روش تفسیر علمی قرآن……………………………………………………………………………………………………….. 85

2-3-5- روش تفسیر کامل و جامع……………………………………………………………………………………………………. 86

2-4- گرایش‌های تفسیری نسیم حیات…………………………………………………………………….. 89

2-4-1- گرایش فقهی………………………………………………………………………………………………………………………… 89

2-4-1-1- ازدواج موقت………………………………………………………………………………………………………………. 90

2-4-1-2- فلسفه وضو و تیمّم………………………………………………………………………………………………………. 91

2-4-1-3- فلسفه خمس…………………………………………………………………………………………………………………. 92

2-4-1-4- فلسفه روزه…………………………………………………………………………………………………………………. 92

2-4-1-5- فلسفه طلاق…………………………………………………………………………………………………………………. 93

2-4-2- گرایش کلامی……………………………………………………………………………………………………………………… 94

2-4-2-1- امامت، عامل اصلی یأس کفار……………………………………………………………………………………… 95

2-4-2-2- صفات خبریه……………………………………………………………………………………………………………… 95

2-4-2-3- رؤیت خداوند………………………………………………………………………………………………………………. 96

2-4-3- گرایش فلسفی………………………………………………………………………………………………………………………. 97

2-4-3-1- بطلان پولورالیزم………………………………………………………………………………………………………… 99

2-4-3-2- تحلیل دو خدایی…………………………………………………………………………………………………………… 99

2-4-3-3- نور بودن خداوند………………………………………………………………………………………………………. 101

2-4-4- گرایش علمی…………………………………………………………………………………………………………………….. 103

2-4-4-1- آفات تفسیر علمی………………………………………………………………………………………………………. 105

2-4-4-2- امتیازات تفسیر علمی………………………………………………………………………………………………… 105

2-4-4-3- شرایط تفسیر علمی…………………………………………………………………………………………………… 105

2-4-4-4- گرایش علمی در تفسیر نسیم حیات…………………………………………………………………………….. 106

2-4-5- گرایش اجتماعی………………………………………………………………………………………………………………… 108

2-4-5-1- صبر و شکیبایی……………………………………………………………………………………………………….. 109

2-4-5-2- روابط اجتماعی مسلمانان با همدیگر………………………………………………………………………….. 110

2-4-5-3- مسئله وحدت امّت اسلامی…………………………………………………………………………………………. 110

2-4-5-4- ضرورت حکومت اسلامی برای مردم……………………………………………………………………….. 111

2-4-5-5- همکاری و تعاون اجتماعی در امور خیریه………………………………………………………………… 111

2-4-5-6- مسئله آزادی بشر و شرایط آن…………………………………………………………………………………. 112

2-4-5-7- انفاق………………………………………………………………………………………………………………………… 113

2-4-6- گرایش ادبی………………………………………………………………………………………………………………………. 114

2-4-6-1- در نظر داشتن صرف و نحو لغات و جملات قرآن………………………………………………………………. 115

2-4-6-2- تبیین لغات و معضلات قرآن…………………………………………………………………………………… 117

2-4-6-3- عدول از غیبت به خطاب…………………………………………………………………………………………… 118

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: تبیین مقایسه ای آغـازآفرینش جهـان درکیهان شناسی جدید با تأکید برآراء ملاصدرا

2-4-6-4- معانی حروف…………………………………………………………………………………………………………… 119

2-4-6-5- بحث اختلاف قرائت………………………………………………………………………………………………….. 120

2-4-6-6- بحث تقدیم و تأخیر……………………………………………………………………………………………………. 121

2-4-6-7- استعاره……………………………………………………………………………………………………………………. 122

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

2-4-6-8- مقلوب………………………………………………………………………………………………………………………. 126

2-4-6-9- حذف و اختصار………………………………………………………………………………………………………. 127

2-4-6-10- کنایه و تعریض……………………………………………………………………………………………………… 127

2-4-6-11- حقیقت و مجاز……………………………………………………………………………………………………….. 128

2-4-6-12- تشبیه……………………………………………………………………………………………………………………… 129

نتایج و دستاوردهای پژوهش………………………………………………………………………………. 131

فهرست منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………. 133

الملخص………………………………………………………………………………………………………. 136

Abstract……………………………………………………………………………………………………. 138

چکیده:

شناخت شیوه مفسران در پرده برداری از مراد خداوند و مبانی آنان در چگونگی فهم و تفهیم معانی بلند قرآن یکی از شاخه های پژوهش در علوم قرآن به شمار می رود. در این پایان نامه ، روش تفسیر «نسیم حیات» ، اثر استاد ابوالفضل بهرام پور که به تفسیر کل قرآن کریم پرداخته می باشد، مورد مطالعه و پژوهش قرار گرفته می باشد.

هدف اصلی نگارش این تفسیر، ارائه تفسیری ساده با اختصار و روان بودن نثر و خالی از موضوعات فنی و مفصل تفسیری می باشد؛ انگیزه اصلی مفسر ارائه تفسیری کوتاه با شیوه آموزش محور و برای عموم مردم می باشد. همچنین مفسر در این مسیر از راهکارهای متفاوتی نسبت به تفاسیر دیگر مانند اظهار خاطرات و نکات عرفانی برای فهم بیشتر مخاطب بهره گیری کرده می باشد.

در این پژوهش تفسیر  نسیم حیات  از حیث موضوعات علوم قرآنی شامل موضوعات شش گانه 1- انتخاب مبانی علوم قرآنی در تفسیر 2- انسجام ساختاری قرآن 3- جامعیت قرآن 4- امکان و جواز تفسیر 5- مطالعه نیاز مخاطبان به تفسیر 6- منابع تفسیر  مورد مطالعه قرار گرفته می باشد.

همچنین از حیث روش تفسیری  نسیم حیات جامع چهار روش «قرآن به قرآن» و «قرآن به سنّت» و«قرآن به عقل» و «قرآن به علم» می باشد. مفسر همچنین از منابع دیگر مانند منابع لغوی و آرای سایر مفسران بهره گیری کرده می باشد؛ روش تفسیر قرآن به قرآن و روش علمی بخش عمده ای از  این تفسیر را می سازند اما از روش تفسیر روایی و اجتهادی کمتر بهره گیری شده می باشد.

نسیم حیات جامع شش گرایش «گرایش فقهی» و «گرایش کلامی» و «گرایش فلسفی» و «گرایش علمی» و «گرایش اجتماعی» و «گرایش ادبی» می باشد که در این تفسیر بیشتر به گرایش های ادبی و اجتماعی و علمی پرداخته شده می باشد و گرایش های فقهی، کلامی و فلسفی به صورت اختصار مورد مطالعه قرار گرفته می باشد.

قواعد تفسیری نسیم حیات بر اساس معیارهای ده گانه در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفته می باشد: 1- فهم ادبیات عربی زمان نزول 2- مطالعه تفاسیر مختلف خصوصاً تفاسیر اهل‌بیت 3- توجّه به شأن و سبب نزول 4- توجّه به ظاهر و باطن آیات 5- سیاق 6- جری و تطبیق 7- در نظر داشتن معانی و اظهار ریشه کلمات 8- در نظر داشتن کلمات کلیدی و مترادف 9- جایگاه معنایی کلمات و آیات 10- در نظر داشتن ترتیب نزول آیات.

مقدّمه
بی‌تردید ضرورت ترجمه و تفسیر قرآن کریم به شکل روزآمد در هر عصر و زمانی از اهمّ امور و واجبات بوده و بر هر صاحب‌نظر اهل قلم در این فنّ، یک وظیفه به حساب می‌آید.

در این راستا هر از گاهی در سطح جهان اسلام آثاری انتشار می‌یابد تا بر عطش سیری‌ناپذیر دوستداران و مشتاقان معارف الهی و کلام وحی، آبی بپاشد و پاسخگوی گوشه‌ای از نیازها و مسائل روز گردد.

این شیوه جذّاب تفسیر مذکور که بی‌شک باذوق و سلیقه جوانان امروزی سازگاری بالایی دارد، حاصل دوری نویسنده آن از بحث‌های کلامی و فلسفی سنگین و اجتناب از به حاشیه کشاندن مفاهیم اصلی و مقاصد آیات می باشد که در تفاسیر موجود قرآن کریم، رایج بوده و خواننده در بسیاری از موردها با فرو رفتن در عمق بحث‌های اکثراً تخصّصی صرف از اصل و هدف آیات و سور غافل گشته و سر آخر منصرف از ادامه مطالعه، خسته آن را به کنار می‌نهد.

اما این تفسیر از آنجا که در عین رعایت ترتیب مصحف با توجه و تکیه بر تفسیر موضوعی به استخراج اهداف و ارتباط بین آیات و سور اهتمام ورزیده می باشد، خواننده را در رسیدن به مراد و مقصود صاحب کلام، یاری بیشتری داده و به شکل ساده‌تری مقدمات فهم معارف الهی را در وی به وجود می‌آورد.

در این پژوهش کوشش بر آن می باشد که به لحاظ اهمیت فوق‌الذکر، در شناساندن اوصاف تفاسیر معاصر علی‌الخصوص تفسیر پُر ارج نسیم حیات قدمی هر چند ناچیز برداشته و در همه‌گیر شدن مطالب تفسیری بر این اساس کار خود را پس از مقدمه‌ای چند با معرفی و اظهار مسئله در قالب پنج فصل که در فصل اول مفهوم شناسی واژگان کلیدی در پنج بخش واژگان و توصیف تفسیر نسیم حیات ومعرّفی نویسنده این اثر را شامل می گردد، در فصل دوم جایگاه تفسیر نسیم حیات که به معرفی و آثار ابوالفضل بهرام پور و اهداف و نتایج تفسیر نسیم حیات و ویژگی های تفسیر نسیم حیات می پردازیم در فصل سوم در شش بخش به انواع مبانی تفسیری تفسیر نسیم حیات در یک بخش پرداخته‌ایم، در فصل چهارم در پنج بخش به روش‌های تفسیری نسیم حیات پرداخته‌ایم، در فصل پنجم در پنج بخش به گرایش‌های تفسیری نسیم حیات پرداخته‌ایم، در فصل ششم به قواعد تفسیری در نسیم حیات که شامل ده بخش می گردد می پردازیم و در انتها به جمع‌بندی و نتیجه‌گیری نیز پایان‌بخش این پروژه قرار گرفته می باشد.

تعداد صفحه : 150

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***